محکی فرصت روایت اخبار داخلی را از رسانه‌های خارجی بگیریم

علی اصغر محکی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در گفتگو با خبرنگار مهر در این مقایسه سرعت پوشش اخبار در رسانه‌های خارجی و داخلی، گفت: فضای رسانه‌ای امروز دنیا شدیدا رقابتی است و این امر نیز به دلیل تکثر انواع رسانه‌های دیجیتال و مکتوب است.

وی ادامه داد: در چنین عرصه رقابتی، رسانه‌ای پیروز است که بالاترین تعداد مخاطب را جذب کند و این ضریب نفوذ ناشی از حرفه‌ای‌گری در کار تولید و انتشار خبر است. از وجوه حرفه‌ای بودن نیز سرعت در انتشار خبر، جامعیت اخبار، دقت در انتشار و توجه داشتن به جاذبه‌های خبر با عنایت به ارزش‌های خبری است.

به گفته محکی، در فضای رقابتی میان رسانه‌های داخلی و خارجی طبیعی است که در مورد اخباری که محل وقوع آنها خارج از کشور است، برتری زمانی با رسانه خارجی باشد اما در مورد رویدادهایی که در داخل مرزهای جمهوری اسلامی ایران اتفاق می‌افتد انتظار این است که رسانه‌های داخلی سریع، جامع و جذاب‌تر از رسانه‌های خارجی عمل کنند که در حال حاضر شاهد چنین رویکردی نیستیم.

این استاد روزنامه‌نگاری با اشاره به اینکه دلایل زیادی را می‌توان برای چنین وضعیتی برشمرد، تصریح کرد: یک بخشی از این عوامل درون‌سازمانی است و بخش دیگری نیز برون‌سازمانی.

وی تأکید کرد: از مهمترین عوامل درون‌سازمانی می‌توان به ضعف دانش حرفه‌ای روزنامه‌نگاران داخلی و نبود سرمایه‌گذاری از سوی مدیران رسانه‌ها یاد کرد. البته باید توجه داشته‌باشیم که امروزه فنآوری‌های نوین ارتباطی و تکنولوژی‌های ثبت و ضبط و پردازش اخبار امکان بسیار خوبی را فراهم کرده‌اند و اینکه تا چه اندازه بتوانیم از این امکانات استفاده کنیم به این دو عامل درون‌سازمانی بازمی‌گردد.

محکی درباره عوامل برون‌سازمانی نیز گفت: از مهم‌ترین عوامل برون‌سازمانی می‌توان به بی‌توجهی مدیران و مسئولان دستگاه‌ها و روابط عمومی آنها به رسانه‌های داخلی و همچنین تهدید امنیت شغلی و حرفه‌ای سازمان‌های خبری و خبرنگاران از سوی دیگر سازمان‌ها و نهادها، اشاره کرد.

وی ادامه داد: زمانی‌که خبرنگار ما برای تهیه خبر مجبور است با مخاطرات زیادی از جمله ناشکیبایی جناح‌های سیاسی داخلی، ناهمراهی نیروهای انتظامی و برخورد سرد و غیرمسئولانه مدیران و مسئولان روبه‌رو شود، انگیزه لازم را از دست می‌دهد و پس از مدتی به کارمند پشت میز بشین مصرف‌کننده اخبار رسانه‌های خارجی و سایت‌های خبری و چند خبرگزاری تبدیل خواهد شد.

این روزنامه‌نگار، خودسانسوری را در رسانه‌های داخلی مربوط به عوامل درون‌سازمانی دانست و بیان کرد: زمانی که در داخل دانش کافی نداریم و در بخش برون‌سازمانی نیز مخاطراتی وجود دارد و خبرنگار در برابر انتشار اخبار با تکذیبیه‌ها روبه‌رو می‌شود، طبیعی است که خودسانسوری در میان خبرنگاران و مدیران شکل می‌گیرد.

محکی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به پیامدهای عقب‌افتادگی در انتشار برخی از اخبار و پیشی گرفتن رسانه‌های خارجی اشاره کرد، افزود: متأسفانه چنین شرایطی پیامدهای بسیار ناگواری در جامعه خواهد داشت. مخاطبان داخلی پس از مدتی عادت به مصرف تولیدات رسانه‌ای برون‌مرزی می‌کنند که حتما از نظر زاویه نگاه به رویداد و شیوه‌های تنظیم اخبار منافع سازمان رسانه‌ای متبوع خود را درنظر می‌گیرند.

وی تصریح کرد: این امر تا اندازه بسیار زیادی در تعارض و منافات با مصالح ملی داخلی است، روایتی که رسانه‌های برون‌مرزی از یک رویداد داخلی دارند، گرچه از نظر سرعت و جاذبه برتری دارد اما حتما به لحاظ جهت‌گیری منافع بلندمدت مخاطب داخلی را تأمین نخواهد کرد.

استاد ارتباطات ایجاد یاس، ناامیدی و بدبینی از شرایط داخلی را از تبعات مشارکت نکردن مردم در موضوعات مربوط به سرنوشت خود دانست و ادامه داد: به این ترتیب ایجاد روحیه مصرف‌گرایی و باور به کارآمدی بیگانگان به صورت تلویحی و غیرمستقیم در قالب اخبار و گزارش‌های رسانه‌های خارجی در ذهن مخاطب ایرانی نشر پیدا می‌کند.