مقدمه:در هر انتخاباتی ما شاهد نقش آفرینی های متنوع از جانب کسانی هستیم که موفقیت برگزاری یک انتخابات موفق، منوط به تجمیع توانایی ها و اراده های طرفین برگزاری انتخابات است که در این میان نقش تعیین کننده رهبری معظم،.......
روحانیت، نخبگان، مردم، مسئولین اجرائی و نظارتی، نامزدها و ستادهای آنها، رسانه های گروهی اعم از دیداری، شنیداری، نوشتاری و مجازی، احزاب و دسته جات سیاسی و اجتماعی و مراکز تاثیرگذار دیگری مثل دانشگاهها و مساجد و اماکن مذهبی و سایر نهادهای تاثیرگذار جامعه بیشتر مدنظر قرار می گیرند.
مقام معظم رهبری:
پیشتازی و رهنمودهای داهیانه رهبری معظم که در هر برهه با روشن کردن چراغ، عملاً مانع از سقوط جامعه در غبارهای فتنه و تاریکی های جهل و تزویر و یا نزول نقش آفرینی مردم شده و توطئه های استکباری را یکی پس از دیگری خنثی کرده و بالاترین سطوح هدایت عمومی جامعه را طراحی و اجرا می کنند، مهمترین گزینه انتخابات است که الحمدالله ما از بدو انقلاب اسلامی به استناد تجلی دو رهبر فرزانه، تا کنون همواره از این نعمت گسترده برخوردار بوده و هستیم.
خوشبختانه روحانیت انقلابی نیز با تمام ظرفیت دینی و مردمی اش پای کار است و رهبری معظم را در آشنا کردن مردم نسبت به تکالیف دینی و اجتماعی شان یاری داده و فرهنگ ولایتمداری و دین مداری را توسعه و تثبیت می بخشد.
مردم:
یکی از گزینه های نجاتبخش و حیاتبخش در فرایند ایفای وظایف فردی و اجتماعی، برخورداری افراد وظیفه مند جامعه از قوه ادراک و قابلیت اولیه و تعیین کننده تشخیص و تمییز بعنوان یک توانایی معرفتی و شناختی است که زیرساخت آن را دانش و روساخت آن را بینش احاطه می کند.
تشخیص که ماحصل ائتلاف دو نگاه عینی و ذهنی است، آدمی را از پیمایش بی مقصد و گمراهی در نقاط کور به پیدایش آشکار در روشن ترین و مشرف ترین نقاط یک چشم انداز نقل مکان داده و امکان غفلت و اشتباه برداشت و تشکیک در قضاوت را به سوی صفر میل می دهد.
کسی تردید ندارد انتخابات که تجلی تصمیم تلفیقی دو مؤلفه فردی و اجتماعی با دو جنسیت صنفی و سیاسی است، یکی از سخت ترین پروژه های گزینشی در اوج شبهه آفرینی ها و شبیه سازی های تبلیغاتی است که علیرغم تکثیر تجربه های ملی و فراملی، باز هم احتمال تداخل مجاز و حقیقت در فینال بررسی ها و قیاس ها، متصور است و همواره انتخاب ما می تواند آبستن اشتباهات فاحش و تاثیرگذار در استمرار یا انقطاع یک جریان اجتماعی مثبت باشد.
دلیل اصلی این چالش های پرتهدید، قدرت فریبندگی و مهارت جلوه گری چهره های مَجازی است که گاهی رنگینتر از حقایق متجلی شده و انسان مردد در دوراهی تردید، ورق پاره های قرآن روی نی معاویه و عمروعاص را بر قرآن ناطق یعنی امیرالمومنین علی (ع) ترجیح داده و با تفکر خوارجی، در نهروان باورهای ناقص، اردو زده و با خروج علیه ولایت، تا مرگ مقاومت می کند ودر بیچارگی مطلق، تصور حق از خود دارد.
9 دی 88 آئینه ای را در جلوی ما قرار می دهد تا ما با تأسی از مالک اشتر، به بصیرتی برسیم که در آن مبرای از هرگونه خودبینی و خودمحوری، تنها و تنها حقانیت و محوریت ولی امر مسلمین دیده شده و همه چیزمان بوی ولایت بخود بگیرد و تنها شاخص تجلی فردی و اجتماعی ما بیعت با ولایت، لبیک به ولایت و جلب رضایت ولایت مطلقه فقیه باشد.
9 دی 88 نشان داد که اگر یکسوی جریانات اجتماعی، ولی امر مسلمین و در دگرسوی آن مردم باشند، حتی خواص هم نمی توانند بخاطر نقصان در بصیرت، مانع اشرافیت حقیقتی شوند که گاهی علیرغم احتزاز پرچم ولایت در آن اردوگاه، در مظلومیت مضاعف، مهجور می ماند.
رهبر معظم انقلاب در سفر چند سال پیش به استان کردستان بر انتخاب با بصیرت بعنوان امری به مراتب مهم تر از حضور حداکثری تاکید نموده و بهیچوجه انتخاب تقلیدی و تلقینی و تبلیغی نامزدها را درست ندانسته و چه بسا که آن را آفت دمکراسی تلقی نمودند، چرا که انتخاب غلط اگر شکل انتخاب غالب آحاد مردم را بخود گیرد، می تواند ماهیت یک نهاد مدنی و مردمی را به نفع خواسته های بیگانگان تغییر داده و نظام بجای حلاوت حضور حداکثری مردم، حتی احساس تلخکامی نیز خواهد کرد.
از این جهت مهمترین گزینه پدیده مردمسالاری انتخابات آزاد، مردم اند و بعبارتی محور تعیین کننده همه پرسی های عمومی و خاص اند و تا زمانی که مردم و افکار عمومی فتح شوند، گروهها و احزاب سیاسی داخلی و حتی اپوزوسیون خارجی هم نمی توانند کاری از پیش ببرند.
فلذا این نکته مهم است که مردم با بصیرت و شناخت همه جانبه مزایا و معایب احتمالی انتخابات، متوجه باشند که دشمن برای هر انتخابات، برنامه داشته و طبق نقشه جلو می آید و برای به چالش کشاندن نظام، مرزجله ای عمل می کند و به همین خاطر مردم هم باید هوشمندانه، دشمنان داخلی و خارجی را در مرصاد بصیرت شکار کنند و نگذارند که دشمن در لباس و چهره و شعار مبدل، در بالاترین سطوح مدیریتی نظام رخنه کند.
مرحله اول، مرحله ناامید سازی مردم وبی فایده جلوه دادن انتخابات است که سعی می کند، با جوسازی و سلب اعتماد عمومی از نظام، افکار عمومی را با توجیهات، مستندات کاذب، القائات و سمپاشی های گسترده رسانه ای، از ضرورت و اهمیت انتخابات و لزوم مشارکت مردم و تحقق حضور حداکثری دور نگه دارد.
مرحله دوم، مرحله گسیل چهره های مسئله دار و زاویه ساز به حوزه رقابتهای انتخاباتی به بهانه گرم شدن تنور انتخابات و نیز تغییر رویکرد مردم از چهره های موافق به سمت مهره های منتقد و نیمه مخالف با ارزشهاست که تقریباً تایید صلاحیت آنها در هاله ای از ابهام قرار داشته و باز هم در این مرحله با احتمال رد صلاحیت آنان، هم چشمی به پشتکرد مردم به نظام دارند و هم در صورت تایید، به انتخاب افراد مشکل ساز دلخوش می کنند.
مرحله سوم، مرحله گسترش اختلافات در بین خودی های نظام و تضعیف وحدت عمومی، افشای اسرار نظام، تخریب وجهه نظام در بین مردم با ذهنیت سازی در مردم علیه نظام، بالابردن انتظارات و مطالبات مردم از نظام، زیر سؤال بردن سیاستهای اصولی و ارزشی نظام، جابجایی فعالان جامعه و به صحنه آوردن عناصر غیر متعهد در راستای حاکم کردن نااهلان و نامحرمان و ایجاد جبهه های جدید در مقابل جریانات ولایی که مرحله ای بسیار مهم و تعیین کننده و بعبارتی یک جنگ نرم تمام عیار است.
مرحله چهارم، مرحله جوسازی علیه نظام و عمومی کردن اعتراضات شکست خورده و ترویج تقلب در انتخابات غیر منتخب بودن عناصر برنده و نیز رهبری پروژه تنش آفرین و شورشگرانه شکل گیری یک اعتراض فراگیر و ریزش عمومی و گسترده است.
فلذاست که مردم باید بسیار ظریف و مبتنی بر تجربه های مستقیم در انتخابات گذشته، مسائل انتخاباتی را از فعالیتهای تبلیغاتی نامزدها گرفته تا فضاسازی های رسانه های استکباری، به دقت رصد کرده و به تعبیر رهبری معظم انقلاب، دستهای چدنی را از پشت دستکش های مخملی تشخیص داده و فریب طنازی هایش را نخورند.
نامزدها:
اما بعلاوه مردم، نامزدهای انتخاباتی نیز بایستی متوجه فعالیتهای ستادهای تبالیغاتی خود بوده و مراقبت های ویژه ای را تدارک ببینند. در این سلسله مراقبتها، توجه نامزدها در وهله اول متوجه کسانی باشد که به ستاد آنها آمده و می خواهند تحت عناوین مختلف و مبتنی بر توانایی های خود، آنها را یاری دهند.
توانمندان مالی و فکری و سخنوری و افراد ذی نفوذ در این ستادها به سرعت میدان داری کرده و تقریباً عنان ستادهای مرکزی و شعبات را در دست گرفته و بعبارتی نامزدها را مدیریت می کنند و در نهایت نامزدها یا وامدار آنها و یا تسلیم اندیشه های تاثیرگذار آنان شده و پروژه کنترل از راه دور نماینده را اجرایی می کنند.
نامزدها باید بدانند که وحدت شکنی از جامعه برای شکست اجتماعی یک ملت کافی است و زمانی که جامعه فاقد اتحاد و وحدت کلمه باشد، هرگز قادر به حفظ انسجام سیاسی و فرهنگی و اقتصادی خویش نخواهد بود.
نامزدهایی که انتظارات عمومی را بدون پایه و اساس بالا برده و مطالباتشان را از نظام ارتقاء می دهند، هرگز به نظام خدمت نکرده و بلکه سطح نارضایتیها را افزایش و رتبه اعتماد متقابل مردم به مقامات را کاهش می دهند.
نامزدهایی که با بالابردن شعله احساسات عمومی، امکان میدان داری آشوبگران را فراهم کرده و امنیت اجتماعی و عمومی جامعه خود را تهدید کنند، از همان ابتدا راه کج کرده و در خدمت دشمنان اند.
نامزدهایی که با ارزشها مقابله کرده و بخاطر خوش آمد عده ای ماهواره ای حرف زده و مضامین ارزشی نظام را به سخره گرفته و متلک ها و نیش های اثرگذار نثار کنند، مطمئن باشند که در نهان خود دچار استحاله شده و باید بدانند که سقوط ظاهری آنها نیز بزودی محقق خواهد شد.
نامزدها باید بدانند که در ویترین توجهات عمومی اند و افراد خاص مترصدند تا با پرداخت بهای نامزدها، آنها را خریده و شخصیتشان را مصادره کنند و از این جهت می توان نامزدها را در لبه پرتگاهها و لغزشگاهها دید و آنها را به خطر شکارچیان حرفه ای توجه داد و از این لحاظ نامزدها باید در گزینش اطرافیان بسیار دقت و مخصوصاٌ با افراد موجه مشورت نمایند تا خدای ناکرده آدرسهای اشتباهی برای پیروزی های انتخاباتی به آنها داده نشود.
مسئولین اجرایی و نظارتی:
تمدید اعتبار اعتماد مردم به نظام در گرو صحت عملکرد و دقت و ظرافت در تحقق یک نظارت استصوابی و مراقبت همه جانبه و تاثیرگذار قرار دارد و اگر مسئولین برگزاری انتخابات در فراگیر شدن انتخابات و صحت برگزاری آن تلاش مضاعف و مدیریت مشرف نداشته باشند و یا اگر مسئولین نظارتی انتخابات، به وظایف خود درست عمل نکنند، یقیناً انتخابات در معرض تهاجم بدخواهان به سیبل اعتراض تبدیل شده و آماج شایعات و اخبار کذب خواهد گردید و تنها راه نجات معنوی انتخابات، قدرت برگزاری آن توسط مسئولین مربوطه است.
استفاده از شگردها و مهارتهای ناب اجرایی و نظارتی، عناصر سالم و بی طرف و متعهد و نیز بکارگیری ابزار و فناوری های استاندارد جهانی و بروز شده می تواند مانع از باور شایعات و سمپاشی های بدخواهان شده و در مجموع اقناع نخبگان و نهایتاً آسودگی خاطر مردم را در پی خواهد داشت.
تردید نباید داشت که بالاترین برگ برنده نظام در دفاع از انتخابات، برگزاری سالم و نظارت دقیق بر آن است که این تنها و تنها در گرو عملکرد مسئولین اجرایی و نظارتی است که مشخصاً وزارت کشور و شورای نگهبان متصدی این دو امر مهم اند.
رسانه ها:
امروزه تمام رسانه ها با تمام گرایشها بعنوان نهادهای اصلی جوامع بشری، بالاترین اثرگذاری ها را بر افکار عمومی تجربه می کنند و در عصری که موسوم به عصر ارتباطات است و جهان را به همین واسطه یک دهکده جهانی خطاب می کنند، رسانه ها، دولتهای آلترناتیو و جایگزین محسوب شده و در اصل هدایت افکار عمومی با آنها و یا حداقل از طریق آنهاست و هیچکس نمی تواند فرایند تاثیرپذیری گسترده مردم را از رسانه ها چه داخلی و خارجی نادیده گرفته و انکار کند.
رسانه ها بالاترین نقش را در تحریک و توجیه و تشویق و تهییج مردم برای حضور حداکثری و حتی تعیین گرایش فکری در انتخاب افراد و نیز چگونه کنار آمدن با نتایج انتخابات را ایفا کرده و راه بلد جامعه برای ورود به عرصه های سخت امتحانات بزرگ اند و انتخابات یکی از همان گزینه های بزرگی است که رسانه ها می توانند از ابتدا تا انتها در فرایند آن اثرگذار باشند.
احزاب و دسته جات سیاسی:
مردم بدلیل عدم حضور در محافل خاص و نیز عدم برخورداری از منابع و ابزار لازم برای رصد اعتقادی و بینشی و نیز مهارتی نامزدها، غالباً به واسطه اعتماد به جریانات امتحان پس داده و معتبر و معتمد سیاسی و اجتماعی، به برخی از نامزدها اعتماد کرده و با کمی بررسی اقدام به گزینش آنها می کنند و این امر در شهرهای بزرگتر به مراتب بیشتر اتفاق می افتد و علت آن هم تعدد گزینه ها و فاصله شناختی بیشتر مردم با چهره های متنوعی است که تنها در ایام انتخابات جلوه می کنند و معلوم نیست که از کدام نحله فکری و سیاسی اند و یا تا چه اندازه دارای مهارت اجرایی و تجربی و فهم مسائل اساسی جامعه و حکومت اند.
احزاب به واسطه برنامه های هدایتی و فرایند نظارتی بر عملکرد انتخاباتی و نمایندگی نامزدها، بنوعی صحت شخصیت و توانایی آنها را تضمین می کنند و از طرفی ناتوانی های احتمالی فردی افراد را با کمک های حزبی جبران کرده و نمی گذارند که مردم متضرر شوند.
ضمن اینکه احزاب توسط نظام تایید و عملکرد آنها بطور پیوسته رصد و قابلیت های آنها به نفع نظام بکارگیری شده و در کل، احزاب را دستگاههای ثانوی می دانند که دسترسی متقابل مردم و حاکمیت را توسعه می دهند.
دانشگاهها:
در دنیایی که علم و فناوری حرف اول را می زنند، طبعاً دانشگاهها دارای جایگاه ویژه اند و در این میان اساتید و دانشجویان ایفاگر نقشهای محوری و حساس اند و در این رابطه مسئولیتی که رهبری معظم به دانشگاه سپرده و اساتید را بعنوان فرماندهان و دانشجویان را بعنوان افسران جوان در جنگ نرم معرفی کرده، خود حاکی از رفعت جایگاه عناصر اصلی دانشگاهها در بین جوانان جامعه است که امروز در همه جا و از جمله در انتخابات حرف اول را می زنند و از این جهت باید از این پتانسیل ارزشمند در بهبود بخشی هر چه بیشتر انتخابات، استفاده شایسته بعمل آورد.
دانشگاهها می توانند با برگزاری کرسی های آزاد اندیشی و مناظره های قوی و فراگیر امکان شبهه زدایی های سیاسی و دینی را فراهم آورده و افراد مسئله دار و بریده و بی تفاوت را به دامن نظام برگردانده و یا حفظ کنند.
خاصیت دانشگاه برخورداری از حضور عناصر متنوع از دختر و پسر است و این یک سرمایه اجتماعی است که هیچ نظامی خود را از چنین سرمایه ای محروم نگه نمی دارد.
حوزه های علمیه، مساجد، حسینیه ها و هیئت های مذهبی:
قابلیت ها و جاذبه های اعتقادی اماکن مذهبی، یکی از فراگیرترین محیط های اجتماعی محسوب می شوند که در قشر و جنس و تحصیلات خاصی محدود نمی گردند و امکان مانور همه اقشار در این محیط ها متصور و ممکن است و از طرفی با توجه به معنویت حاکم بر این محافل، صادقانه ترین عاطفه ها در آنها به تجلی در می آیند و رابطه های ماندگار بین مردم و نظام غالباً در این محیط های مقدس با نقش آفرینی های عمیق روحانیت معظم و مداحان و سایر چهره ها و فعالان مذهبی به نمایش در می آیند و تردید هم نباید داشت که محکم ترین پیوندها، پیوندهای اعتقادی اند که این محیط ها، مناسب ترین اماکن شکل گیری اینگونه روابط اند.
نتیجه اینکه انتخابات را باید به عنوان یک وظیفه عمومی نگریست و همه اقشار و خواص را پای کار کشاند و هر کدام به تناسب توانایی ذاتی یا سازمانی بایستی به نقش آفرینی تاثیرگذار مبادرت ورزند تا انتخابات علیرغم جوسازی دو ساله یکبار دیگر تداعی گستردگی حضور 9 دی و تجلی یک حضور حداکثری با همان بصیرت تاریخی، تولد دوباره اش را تجربه کند.
صادقعلی رنجبر-عضو هیئت علمی دانشگاه-
